• Adrián Cuéllar doktoreak azaldu duenez, protesi bat planteatzeko unea mina eguneroko bizitza mugatzen hasten denean eta tratamendu kontserbadoreek eraginkortasuna galtzen dutenean iristen da.
  
• Materialetan egindako aurrerapenek lortu dute protesien %95ek 20 urtetik gora irautea, eta baita 30 edo 40 urtera iristea ere espero da.
  
• Egungo teknikek eta anestesiaren hobekuntzak suspertze azkarragoa ahalbidetzen dute, goiztiar mugimenduarekin eta gero eta ospitaleratze laburragoekin.

Artikulazioetako mina bizi-kalitatearen galera eragiten duten arrazoi nagusietako bat da, batez ere giltzadura garrantzitsuetan eragiten duenean, hala nola aldakan edo belaunean. Hala ere, oraindik ere paziente askok atzeratzen dute protesi bat jartzeko erabakia, sarritan beldurragatik edo ebakuntza mota honi buruzko ideia okerrengatik. Policlínica Gipuzkoako Traumatologia Zerbitzuko buruak, Adrián Cuéllar doktoreak, honela dio: “egia esan, aldakan edo belaunean mina duten pazienteak dira, eguneroko jarduerak egitea gero eta zailago zaiena; are gehiago, atsedenaldian ere eragozpenak izatera iristen dira eta bizi-kalitatea nabarmen okertzen zaie”.

Espezialistak azaldu du protesia planteatzeko une egokia mina jada tratamendu kontserbadoreekin kontrolaezina denean iristen dela. “Ariketa fisikoa, botikazioa, fisioterapia edo infiltrazioak bezalako tratamenduek jada funtzionatzen ez duten pazienteak dira”, dio. Kasu horietan, balorazio mediko oso batek, irudi-probek lagunduta, diagnostikoa baieztatu eta irtenbiderik egokiena proposatzeko aukera ematen du.

Pausoa emateko oztopo nagusietako bat protesiek bizitza erabilgarri mugatua dutelako ustea da. Hala ere, materialen aurrerapenek nabarmen aldatu dute egoera azken urteotan. “Duela urte batzuk aldaketa handia egon zen polietileno berriekin, erresistenteagoak baitira, eta horrek protesien iraunkortasuna handitzea ahalbidetu du”, azaldu du Cuéllar doktoreak. Gaur egun, “protesien %95ek 20 urtetik gora irauten dute”, eta askotan 30 edo 40 urtera iristea espero da. “Kasu gehienetan, bizitza osorako protesia da”, azpimarratu du.

Iraunkortasunaz gain, teknika kirurgikoek ere bilakaera izan dute, prozedura zehatzago eta inbaditzaile gutxiagokoetara. Horren adibide dira belauneko protesi unikonpartimentalak, higadura eremu bakar batean kokatzen denean erabiltzen direnak. “Kaltetutako zatia bakarrik ordezkatzen dugu protesi txikiago batekin; horrek ebakuntza arinagoa dakar”, zehaztu du traumatologoak. Horrek abantaila argiak dakarzkio pazienteari: “mugikortasun hobea, suspertze azkarragoa, odol-galera txikiagoa eta ebakuntzaren ondoren sentsazio naturalagoa”.

Aurrerapenak ez dira soilik ebakuntzan gertatu. Anestesiak eta kirurgia ondorengo minaren kudeaketak ere asko hobetu dira. “Aurrerapen handiena bloke perferikoen erabilera izan da; horri esker, minaren kontrola hobea da ebakuntzaren ondorengo egunetan”, azaldu du Cuéllarrek. Horrek suspertze erosoagoa eta jarduerara azkarrago itzultzea ahalbidetzen du.

Izan ere, egungo joera da kirurgia ondoren pazientearen mugimendua ahalik eta azkarren sustatzea. “Pazientea egun berean edo hurrengo egunean ibiltzen jartzea saiatzen gara”, dio espezialistak. Aldakako protesiaren kasuan, suspertzea bereziki azkarra izaten da, eta alta ospitalarioa hurrengo egunean bertan ematea ere ohikoa da. Belauneko protesiek denbora apur bat gehiago behar dute, bi edo hiru gauko egonaldiekin, baina hasieratik ikuspegi aktiboarekin. “Mugikortasun ariketak ahalik eta lasterren hastea azpimarratzen dugu, zurruntasuna saihesteko”, gaineratu du.

Pazienteen profilari dagokionez, gero eta zabalagoa dela nabarmendu du Cuéllar doktoreak. Alde batetik, adineko pertsona askok ebakuntza egitea erabakitzen dute beren autonomia mantentzeko. “Gero eta pertsona zaharragoak operatzen ditugu, 80 edo 90 urtekoak ere bai, beren ohiko bizitza egiten jarraitu nahi dutenak”, dio. Bestetik, gazteen artean ere handitu da mina luzaroan jasatea saihesteko joera. “30 edo 40 urteko pertsonak operatzen dira eta bizitza guztiz normala egitera itzultzen dira”, azaldu du.

Aurrerapenak gorabehera, pazienteak sarritan zalantza eta beldurrekin iristen dira kontsultara. Ohikoenetakoak dira errefusa edo infekzioaren beldurra. Hala ere, arriskua txikia dela azpimarratzen du. “Konplikazio larriak, hala nola askatzea edo infekzioa, %1 ingurukoak dira”, dio. Hala ere, garrantzitsua da medikuen gomendioak jarraitzea eta ebakuntza osteko zaintza egokiak egitea arriskuak minimizatzeko.

Testuinguru honetan, espezialisten mezua argia da: ez da beharrezkoa sufrimendua luzatzea irtenbide eraginkor eta seguruak daudenean. “Zergatik itxaron, batez ere aldakako protesiarekin emaitzak hain onak badira?”, ondorioztatzen du Cuéllar doktoreak. Gaur egun, protesiek mina ezabatzeaz gain, mugikortasuna berreskuratu eta bizitza aktibora gero eta epe laburragoan itzultzea ahalbidetzen dute.