• Sorbalda, udako artikulaziorik zigortuena: hilabeteetako sedentarismoaren ondoren jarduera fisikoa bat-batean igotzeak min eta lesioengatiko kontsultak ugaritzen ditu.
• Tendinitisa, tendoi-hausturak eta klabikula-hausturak dira traumatologoek udan gehien artatzen dituzten patologiak.
• Prestakuntza fisikoa, beroketa eta moderazioa, lesioak prebenitzeko eta oporrak ustekaberik gabe gozatzeko gakoak.

Uda iristearekin eta aisialdia areagotzearekin batera, pertsona askok urtean zehar normalean egiten ez dituzten kirol- edo jolas-jarduerei ekiten diete berriro.  Ohitura-aldaketa horrek zuzeneko ondorioa du traumatologia-kontsultetan: sorbaldako arazoak areagotzea.

Adrián Cuéllar doktoreak, Policlínica Gipuzkoako traumatologoak, azaldu duenez, artikulazio hori da udan zaurgarrienetako bat, sarritan esfortzuak egiten baititu, hauetarako behar bezain prestatuta egon gabe.

“Paziente askok ez dute artikulazio hori urte osoan zehar entrenatu, eta, uda iristearekin batera, igeriketa, pala, padela edo paddle surfa bezalako jarduerak egiten hasten dira. Sorbalda ez dago lan-karga horretara ohituta eta lesioa agertzen da”, adierazi du espezialistak.

Sorbalda, neurri handi batean, deltoidea eta biratzaileen mansketa bezalako muskulu eta tendoien mende dago, bere egonkortasuna eta funtzionaltasuna mantentzeko. Ahalegina bat-batean gertatzen denean, ehun horiek hanturak, gainkargak edota urradurak jasan ditzakete.

Tendinitisa, hausturak eta ziztadak: lesiorik ohikoenak

Patologia ohikoenen artean, Cuéllar doktoreak, lehenik eta behin, biratzaileen mansketako tendinitisak edo tendinopatiak nabarmentzen ditu, tendoien gainkargak eragindakoak. Tratamendu kontserbadoreei ondo erantzun ohi dieten arren, min handia eragin dezakete eta eguneroko jarduera mugatu dezakete.

Hala ere, paziente jakin batzuetan, batez ere adineko pertsonengan (haien tendoiek narriadura natural bat baitute), gehiegizko esfortzuak tendoi-hausturak eragin ditzake. Lesio horiek bat-bateko mugimendu baten edo ezohiko jarduera fisiko baten ondoren agertu ohi dira, eta sorbaldaren mugikortasuna nabarmen kaltetu dezakete.

“Adineko pazienteetan haustura gehiago ikusten ditugu tendoia jada hondatuta dagoelako. Keinu txar batek edo behar bezainbeste prestatu ez duten jarduera batek eragin dezake lesioa”, azaldu du.

Lesio horiei klabikula-hausturak gehitzen zaizkie, bereziki udan, aire zabaleko jarduerak ugaritu egiten baitira, txirrindularitza kasu. Bizikleta-erorketak dira udako hilabeteetan mota honetako hausturen arrazoi nagusienetako bat.

Gaueko mina eta mugikortasun-galera, alarma-seinaleak

Biratzaileen mansketako lesioen sintoma bereizgarrienetako bat mina da, batez ere gauean. Paziente askok kontsultara jotzen dute lo egiteko jarrera eroso bat aurkitzen ez dutelako eta eragozpenek euren atsedena oztopatzen dutelako.

Lesioa larriagoa denean eta tendoiaren haustura nabarmena denean, indarra eta mugikortasuna ere gal daitezke. Kasu horietan, pazienteek besoa altxatzeko zailtasuna aipatzen dute, baita altxatzen saiatzerakoan sorbalda “erori” egiten delako sentsazioa ere.

“Ohikoena minagatik kontsultatzea izaten da. Indar-galera handia lesioa larriagoa denean eta tendoia modu larrian kaltetuta dagoenean agertzen da”, dio espezialistak.

Prebentzioa urte osoan zehar

Lesio-arriskua murrizteko, edozein kirol-jardueraren aurretik prestaketa fisikoa eta beroketa egitearen garrantzia azpimarratzen du traumatologoak.

“Ariketa egin aurretik, funtsezkoa da jardueran parte hartuko duten artikulazioak eta giharrak berotzea. Baina, batez ere, garrantzitsua da urte osoan zehar sasoian mantentzea, kirola intentsitate handiagoz egiteko unea iristen denean gorputza prest egon dadin”, adierazi du.

Egoera fisiko ona mantentzea, sorbaldako muskulatura indartzea eta ariketaren intentsitatea pixkanaka handitzea funtsezko neurriak dira oporretan arazorik ez izateko.

Lesio bakoitzari egokitutako tratamenduak

Tratamendua lesioaren larritasunaren araberakoa izango da. Tendinitisaren edo hausturarik gabeko tendinopatien kasuetan, lehen neurrien artean daude antiinflamatorioak, hotz lokala aplikatzea, atseden erlatiboa eta fisioterapia, hantura kontrolatzeko eta artikulazioaren funtzionaltasuna berreskuratzeko.

Tendoi-haustura garrantzitsua dagoenean, ebakuntza kirurgikoa beharrezkoa izan daiteke. Gaur egun, lesio horietako asko artroskopia-tekniken bidez tratatzen dira; ia inbaditzailea ez den prozedura bat da, tendoia konpontzea eta berriro hezurrera ainguratzea ahalbidetzen duena, errekuperazio azkarrago batekin.

Era berean, lesio akutu, traumatismo edo muskulu-urraduren ondoren, espezialistek hotz lokala goiz aplikatzea gomendatzen dute, hantura murrizteko.

Moderazioa, udaz gozatzeko

Azken mezu gisa, Cuéllar doktoreak zuhurtziaz jokatzea eta jarduera fisikoa pertsona bakoitzaren gaitasunetara egokitzea gomendatzen du.

“Bakoitzak bere mugak ezagutu behar ditu, jarduera neurriz egin eta gehiegikeriak saihestu. Hori da udaz lesiorik jasan gabe gozatzeko modurik onena”, amaitu du.