• Ostomia behar izateko arrazoirik ohikoena koloneko eta ondesteko minbizia da, baina hesteetako hanturazko gaixotasunek ere eragin dezakete, hala nola Crohn gaitzak edo ultzeradun kolitisak.
• Estoma gehienak aldi baterakoak dira: hesteetako jostura bat sendatzen den bitartean babesteko egiten dira, eta ondoren itxi egiten dira.
• Kirurgia minimoki inbaditzaileak eta gailu berriek, gas eta usainen iragazkiak dituztenek, nabarmen hobetu dute paziente hauen bizi-kalitatea.

Ostomizatutako Pertsonen Munduko Egunarekin bat eginez, Policlínica Gipuzkoako Kirurgia Orokorreko eta Digestio Aparatuko Zerbitzuko buruak, José Luis Elósegui doktoreak, gogorarazi du ostomia ez dela gaixotasun bat, minbizia edo hesteetako hanturazko zenbait gaixotasun gainditzeko aukera ematen duen tresna kirurgiko bat baizik.

Zer da ostomia bat eta noiz da beharrezkoa?

Ostomia zirujauak egiten duen irekidura artifizial bat da, hesteetako edo gernu-aparatuko edukia kanpora bideratzeko. «Normalean ostomia gehienak digestio-aparatuan egiten ditugu, baina gernu-aparatuan ere egin daitezke», azaldu du Elósegui doktoreak.

Indikaziorik ohikoena koloneko eta ondesteko minbizia da, baina ez bakarra. Hesteetako hanturazko gaixotasunek, dibertikulitis konplikatuek edo, kasu bakanagoetan, ondestea kaltetzen duten traumatismo batzuek ere beharrezkoa egin dezakete prozedura hau.

«Egiten ditugun estoma gehienak aldi baterakoak izaten dira», adierazi du Elóseguik. «Hesteetako jostura bat sendatzen den bitartean babesteko egiten dira, eta arazoa konponduta dagoenean lehengoratu egiten dira». Estoma iraunkorra, berriz, lesioa uzkitik gertuegi dagoenean eta hesteetako jarraitutasuna berrezarri ezin denean bakarrik egiten da, edo, urologiaren esparruan, maskuria kendu eta berreraikitzeko aukerarik ez dagoenean.

Pazientearen beldurrak eta normaltasunera itzultzea

Estoma beharko duela esaten zaion paziente baten lehen beldurra gorputz-irudia izaten da; bigarrena, gailua erabiltzen ikastea. Bi fase horiek gainditu ondoren, estoma «pazientearekin batera haziko da, eta pazientearekin batera garatuko da», dio Elósegui doktoreak.

Mediku-taldearen helburua da estomak eguneroko bizitzan ahalik eta eragin txikiena izatea. Dietan moldaketa txiki batzuk eginez eta inpaktu handiko kiroletan neurriak hartuz, pazienteak hondartzara joan, igeri egin edo lanera normaltasunez itzul daitezke.

Erizaintzaren zeregina eta aurrerapen teknikoak

Policlínica Gipuzkoako zirujauak erizaintza espezializatuaren lana nabarmendu du. Haren esanetan, «funtsezkoa da kirurgiaren ondorengo lehen fasean, pazienteari estoma nola kudeatu erakusteko eta inguruko larruazala zaintzeko, dermatitisa bezalako konplikazioak saihestuz».

Horri azken urteetako aurrerapen teknikoak gehitzen zaizkio. Kirurgia minimoki inbaditzaileari esker, gaur egun estoma oso ebaki txikien bidez sor daiteke. «Batzuetan, ostomizatutako paziente bati begiratzean, jendeak galdetzen du: baina, nondik sartu dira zirujauak?», azaldu du adibide gisa.

Gainera, gailu berriek kola biologiko seguruagoak eta gasak nahiz usainak iragazteko sistemak dituzte.

Mitoak hausteko mezua

Egun honen harira, Elósegui doktoreak bere mezua berretsi nahi izan du: estoma ez da gaixotasun bat, beste edozein tresna kirurgiko bezalaxe erabiltzen den baliabide terapeutikoa baizik. «Traumatologoek protesiak erabiltzen dituzten bezala», azaldu du.

Ostomizatutako paziente batek bizitza guztiz independentea, aktiboa eta normala izan dezake, nahiz eta egokitzapen-prozesuak hainbat hilabete iraun dezakeen. «Estoma haur baten modukoa da: etxera iritsi bezain laster arreta eskatzen hasten da. Ondo zaintzen baduzu, zurekin batera haziko da; ondo zaintzen ez baduzu, arazoak etorriko dira», laburbildu du espezialistak modu grafikoan.