• Hanka geldiezinen sindromeak biztanleriaren % 5 eta % 10 artean eragiten du, eta emakumeengan gizonezkoengan baino bi aldiz ohikoagoa da.
• Atsedenaldian hankak mugitzeko premia larria eta loaren nahasmenduak dira alarma-seinale nagusiak.
• Nadège Van Blercom doktoreak azpimarratu duenez, pazienteen bizi-kalitatea nabarmen hobetzeko tratamendu eraginkorrak daude.

Hanka Geldiezinen Sindromearen Mundu Eguna dela eta, Policlínica Gipuzkoako Neurologia Zerbitzuko buruak, Nadège Van Blercom doktoreak, nahasmendu neurologiko horren sintomak ezagutzearen garrantzia gogorarazi du. Gaixotasun ohikoa da, baina oraindik ere biztanleriak gutxi ezagutzen du, eta kasu askotan urte luzez diagnostikatu gabe egoten da.

Hanka geldiezinen sindromea (HGS) beheko gorputz-adarretan sentsazio desatseginak agertzeagatik bereizten da, hala nola inurridurak, erredura-sentsazioa edo barneko egonezina, hankak mugitzeko premia geldiezina eragiten duena arintzea lortzeko. Sintoma horiek atsedenaldian agertu edo okertu ohi dira, bereziki arratsaldearen amaieran edo gauez; horren ondorioz, atseden hartzea zaildu eta gaixotasuna duten pertsonen bizi-kalitateari nabarmen eragiten diote.

Espezialistak azaldu duenez,“nahiko ohikoa den nahasmendua da; biztanleriaren % 5 eta % 10 artean eragiten du, eta emakumeengan gizonezkoengan baino bi aldiz ohikoagoa da”. Hala ere, maiztasun handia izan arren, gaixotasun hori oraindik ere gutxiegi diagnostikatzen da. Izan ere, kalkulatzen da pazienteen % 90ek ez dutela diagnostiko egokirik jaso edo, oker, zirkulazio-arazoak, antsietatea, barizeak edo artrosia dituztela diagnostikatu zaiela.

“Garrantzitsua da ulertzea hanka geldiezinen sindromea ez dela arazo baskular bat, gaixotasun neurologiko bat baizik”, azpimarratu du Nadège Van Blercom doktoreak. Sintoma batzuk zainetako zenbait patologiaren antzekoak izan daitezkeen arren, badira funtsezko desberdintasunak. HGS duten pertsonek inurridurak, erredura-sentsazioa edo mugitzeko premia larria deskribatzen dute, eta sintoma horiek oinez ibiltzean edo hankak mugitzean arintzen dira. Zirkulazio-arazoak dituztenek, berriz, astuntasuna, mina, hantura edo bero-sentsazioa izan ohi dute, eta hankak goratzean edo konpresio-neurriak erabiltzean arintzen dira.

Neurologoak adierazi duenez, “joera genetikoa da nahasmenduaren kausa nagusia. Gaixotasuna adin goiztiarrean garatzen duten pazienteen % 60 eta % 90 artean familia-aurrekariak dituzte. Gainera, zenbait kasutan burdin urritasunarekin edo giltzurrun-gutxiegitasunarekin lotuta egon daiteke, edo haurdunaldian ager daiteke”.

Atsedena leheneratzailea izateari uzten dionean

Hanka geldiezinen sindromeari lotutako arazo nagusietako bat loaren gainean duen eragina da. Paziente askok urteak behar izaten dituzte kontsultara jotzeko, sintomak normaltzat hartzen dituztelako edo urduritasunari egozten dizkiotelako. Hala ere, gaixotasuna eguneroko jardueretan eragiten hasten denean —zinemara joatea, bidaiatzea edo afari lasai batez gozatzea, esaterako— edo lo hartzeko zailtasunak edo etengabeko esnatzeak eragiten dituenean, espezialista batengana jotzea gomendatzen da.

“Tratamendurik ezak ondorio fisiko eta psikologiko garrantzitsuak eragin ditzake. Lo-gabetze kronikoa arrisku kardiobaskular handiagoarekin, nahasmendu metabolikoekin (hala nola obesitatea edo diabetesa), etengabeko nekearekin, min kronikoarekin eta memoriari eta kontzentrazioari eragiten dieten arazo kognitiboekin lotu izan da”, azaldu du Policlínicako neurologoak. Gainera, antsietate- eta depresio-sintomak agertzea eragin dezake.

Diagnostiko klinikoa eta tratamendu eraginkorrak

Hanka geldiezinen sindromearen diagnostikoa, batez ere, klinikoa da, eta pazienteak sintomen inguruan egiten duen deskribapenean oinarritzen da. Hala ere, zalantzak edo adierazpen atipikoak daudenean, “espezialistak proba osagarriak eska ditzake, bereziki odol-analisiak, burdin-mailak, giltzurrun-funtzioa edo bitamina-urritasunik dagoen ebaluatzeko”, adierazi du neurologoak.

Zorionez, espezialistak nabarmendu du gaur egun tratamendu oso eraginkorrak daudela gaixotasuna kontrolatzeko. “Kasu gehienetan, pazienteek oso hobekuntza nabarmena izaten dute tratamendu sinpleekin eta dosi txikiekin”, azaldu du Nadège Van Blercom doktoreak. Tratamendu-aukerak honako hauek dira, besteak beste: eragin luzeko farmako gabergikoak edo dopaminergikoak, eta, bigarren lerroko beste aukera batzuen artean, burdinaren gehigarria urritasuna dagoenean edo muskulu-erlaxatzaile jakin batzuk.

Tratamendu farmakologikoarekin batera, neurologoak sintomak murrizten lagunduko duten bizi-ohitura osasungarriak izatea gomendatzen du. Besteak beste, loaren higiene egokia, ariketa fisiko moderatua erregulartasunez egitea, oheratu aurretik luzaketak egitea eta eguneko azken orduetan kafeina, alkohola eta tabakoaren kontsumoa murriztea. Burdina ugari duen elikadura izatea eta denbora luzez bizimodu sedentarioa saihestea ere gomendatzen du.

“Gakoa da sintomak atsedenari edo eguneroko bizitzari eragiten hasten direnean kontsultara jotzea. Diagnostiko zuzena eta tratamendu egokia eginda, paziente gehienek loaren kalitate ona berreskura dezakete eta beren ongizatea nabarmen hobetu”, ondorioztatu du Van Blercom doktoreak.