• Policlínica Gipuzkoako pediatra den Ainhoa Muguruzak ohartarazi du elgorria “oso kutsakorra den gaixotasuna” dela, eta konplikazio larriak eragin ditzakeela, batez ere txertatu gabe dauden haurretan.
• Txertaketa-estalduraren jaitsierak eta Europan kasuak handitzeak eragin dute Osasunaren Mundu Erakundeak 2025ean Espainiari endemiazko transmisioaren desagerraratzearen ziurtagiria kentzea.

Elgorria, duela hamar urte Espainian ia erabat desagertutzat jotzen zen gaixotasuna, berriro ere kezka-iturri bihurtu da adituentzat. Txertaketa-estalduraren beherakadak eta Europan kasuak ugaritzeak eragin dute Osasunaren Mundu Erakundeak 2025ean Espainiari endemiazko transmisioa desagertutzat jotzen zuen ziurtagiria kentzea.

Hala azaldu du Policlínica Gipuzkoako pediatra den Dra. Ainhoa Muguruzak, gogoraraziz elgorria “birusek eragindako gaixotasun oso kutsakorra” dela, batez ere arnas jariakinen bidez transmititzen dena. Izan ere, gaixotasunaren hedakortasuna oso handia da: pertsona kutsatu batek 12 eta 18 pertsona artean gaixotu ditzake txertatu gabe dauden populazioetan. “Pediatroen kezka lotuta dago haurtzaroko txertaketa-estalduraren beherakadarekin, horrek agerraldiak errazten baititu”, azaldu du.

Sukarra, eztula eta azaleko erupzio bereizgarria

Elgorriaren lehen sintomak beste infekzio biriko ohiko batzuekin nahas daitezke. Hasieran, sukar handia, eztula, sudur-kongestioa eta konjuntibitisa agertzen dira. Horri aho-hesteko mukosan ager daitezkeen Koplik-en orban zuri txikiak gehitu dakizkioke, gaixotasunaren ezaugarri bereizgarrienetako bat. Ondoren, azaleko erupzio tipikoa agertzen da, aurpegitik hasten dena eta gorputz osora hedatzen dena. “Lehen egunetan zaila izan daiteke bestelako birus batzuekin bereiztea, eta horregatik, testuinguru kliniko eta epidemiologikoa funtsezkoa izaten da diagnostikorako”, dio Muguruzak.

Konplikazio posibleak

Askotan bilakaera ona izaten badu ere, elgorriak konplikazio garrantzitsuak eragin ditzake, bereziki oraindik txertoa jaso ez duten jaioberrietan edo immunitate-sistema ahulduta duten pertsonetan. Ohikoenak dira otitis media, laringotraqueobronkitisa, pneumonia, beherakoa edo begietako arazoak. Gainera, birusak berak eragindako immunosupresioak bakterio-infekzioak agertzea erraztu dezake. “Mila kasutik batek konplikazio neurologikoak izan ditzake, eta horiek sekuelekin gera daitezke”, ohartarazi du doktoreak.

Txertaketa, funtsezko tresna

Elgorria prebenitzeko tresnarik eraginkorrena txertaketa da. Espainian, txertaketa-egutegiak hiruko txertoa (elgorria, errubeola eta parotiditisa) sartzen du, 12 hilabetetan eta 3 eta 4 urte bitartean ematen diren bi dositan. Ainhoa Muguruzaren arabera, lehen dosiaren estaldura %97 inguruan mantentzen da; bigarren dosiarena, ordea, %95eko helburuaren azpitik dago, eta hori beharrezkoa da agerraldiak saihesteko. “Oinarrizkoa da txertaketa-egutegia eguneratuta izatea haurren jarraipen-kontsultetan, elgorria hedatzea saihesteko”, nabarmendu du.

Zer egin susmoaren aurrean

Elgorriaren susmoa dagoenean —bereziki txertatu gabeko haurretan, nazioarteko bidaietatik bueltan edo agerraldirik egon bada—, gomendioa da haurra isolatzea eta osasun-profesionalekin edo osasun-agintariekin harremanetan jartzea. “Ez dago elgorriaren aurkako tratamendu antiviral espezifikorik; beraz, prebentzioa, txertaketaren bidez, da tresnarik eraginkorrena”, gogorarazi du Muguruzak.

Bronkiolitis: haurtxoetan ohikoena den arnas-infekzioa

Haurren artean ohikoak diren beste arnas-infekzioen harira, Dra. Ainhoa Muguruzak bronkiolitisaren garrantzia ere nabarmendu du. Bi urte baino gutxiagoko haurretan arnasketa-zailtasunaren lehen atala izaten da. Birusek eragindako infekzioa da, bronkioloei —arnasbideen adar txikienei— eragiten diena, eta inflamazioa eta buxadura sortzen ditu, arnasketa zailduz. Arnasbideetako birus sinciziala (VRS) da arduradunik ohikoena. Bronkiolitisak batez ere oso haur txikiak jotzen ditu, immune- eta arnas-sistemaren ez heldutasunagatik, eta herrialde garatuetan ospitaleratze-kasuen arrazoi nagusietako bat da.

Hala ere, VRSaren aurkako antigorputz monoklonala 2023-2024 kanpainan jaioberriei ematen hasi izana aurrerapauso handia izan da. “Kasu larrienak %80 eta %90 artean murriztu dira”, azpimarratu du. Gurasoek arreta jarri behar diete alerta-seinale hauei: arnasa azkartua, eztul iraunkorra, edariak ukatzea, saihetsak sartzea arnastean edo apnea-geldialdiak, batez ere infekzioaren 3. edo 4. egunetik aurrera. Horrelakorik izanez gero, mediku-baloraziorako osasun-zentrora jotzea gomendatzen da.