Juan Arenas doktorea, Policlínica Gipuzkoako Aparatu Digestiboaren Zerbitzuburua

• Uztailaren 28an, asteartea, Hepatitisaren Aurkako Munduko Eguna ospatuko dugu.
• Hepatitis birala da oraindik ere gaixotasun hepatikoaren kausa nagusietako bat munduan, nahiz eta kasu askotan ez duen sintomarik sortzen fase aurreratuetaraino.
• Egungo tratamenduek C hepatitisaren kasuen % 95 baino gehiago sendatzea eta B hepatitisa eraginkortasunez kontrolatzea ahalbidetzen dute.
• Policlínica Gipuzkoak FibroScan du, teknologia ez-inbaditzailea, gibelaren egoera minutu gutxitan ebaluatzeko eta gibeleko kaltea garaiz detektatzeko aukera ematen duena.

Donostia, 2026ko uztailaren 27a.– Hepatitisaren Aurkako Munduko Eguna dela eta, Juan Arenas doktoreak, Policlínica Gipuzkoako Aparatu Digestiboaren Zerbitzuburuak, gogorarazi du hepatitis biralak osasun publikoko arazo handia izaten jarraitzen duela, azken urteetan diagnostikoan eta tratamenduan lortutako aurrerapen izugarriak diren arren.

Gaixotasun honen zailtasun nagusietako bat hamarkadetan zehar ezkutuan egon daitekeela da. Pertsona asko hepatitis kroniko batekin bizi dira horren berri izan gabe, hasierako faseetan ia ez baitu sintomarik eragiten. Hala ere, infekzioak oharkabean jarraitzen duen bitartean, gibelak deterioratze progresiboa jasan dezake eta, denborarekin, fibrosia, zirrosia baita gibeleko minbizia ere eragin ditzake.

“Hepatitisaren arazo nagusia da sintomak agertzen direnean, kasu askotan, kaltea dagoeneko aurreratuta dagoela”, azaldu du espezialistak. Horregatik, azterketa sinpleen bidezko diagnostiko goiztiarraren garrantzia azpimarratzen du, konplikazioak eragin baino lehen infekzioa identifikatzeko.

Nork egin beharko luke proba bat?

Espezialistek gomendatzen dute pertsona jakin batzueki, gutxienez bizitzan behin, B eta C hepatitisak detektatzeko proba egitea. Horien artean daude gibeleko probetan alterazioak dituztenak, laurogeita hamarreko hamarkada baino lehen odol-transfusioak jaso dituztenak, arrisku-praktika jakin batzuk izan dituztenak edo infekzio horiek ohikoagoak diren munduko eremuetatik datozenak.

“Gainera, badira duela urte batzuk horretaz jabetu gabe kutsatu ziren pertsonak. “Infekzio asko duela hamarkada batzuk gertatu ziren, eta oraindik ez dira diagnostikatu”, adierazi du Arenas doktoreak.

Transmisioari dagokionez, B eta C hepatitisak kutsatutako odolarekin kontaktuan egotea eta sexu-praktika arriskutsu jakin batzuk dira transmisio-bideak. Beste bariante batzuk, hala nola A eta E hepatitisak, ahoz edo bide fekalen transmititu ohi dira.

Gibela orbaintzen hasten denean

Gibelaren funtzioa ezinbestekoa da organismoarentzat. Toxinen kanporatzean, digestioan eta mantenugai ugariren metabolismoan parte hartzen du. Hepatitis bat kroniko bihurtzen denean, arazoa ez da birusaren presentzia bakarrik, organismoan sortzen duen erantzun inflamatorio jarraitua baizik.

Hantura iraunkor horrek orbain txikiak sortzen ditu gibeleko ehunean. Urteak igaro ahala, orbain horiek handitu egin daitezke eta gibelaren egitura arrunta aldatu. Hori da fibrosia deritzona. Prozesuak aurrera jarraitzen badu, zirrosia eragin dezake, eta horrek larriki konprometitzen du organoaren funtzionamendua.

Albiste ona da gaixotasuna fase goiztiarretan detektatzen denean kalte honen zati handi bat geldiarazi eta atzera bota daitekeela. Horregatik da garrantzitsua pazienteak identifikatzea konplikazioak agertu aurretik.

FibroScan: biopsiarik gabe gibelaren egoera ezagutzeko modu berria

Diagnostiko goiztiarreko estrategia honetan, Policlínica Gipuzkoak gibeleko gaixotasunak aztertzeko tresna berritzaileenetako bat du: FibroScan.

Gibelaren zurruntasuna modu azkarrean, minik gabe eta prozedura inbaditzaileen beharrik gabe neurtzeko gai den teknologia bat da. Azterketak bost eta hamar minutu artean bakarrik irauten du eta kontsultan egiten da, anestesiarik eta ospitaleratzerik gabe.

“Urte askotan, biopsia zen gibeleko fibrosiaren maila ezagutzeko ia modu bakarra. Gaur egun, informazio horren zati handi bat pazientearentzat erosoa eta sinplea den proba baten bidez lortu dezakegu”, azaldu du Aparatu Digestiboko Zerbitzuburuak.

Sistemak gibela zeharkatzen duten uhin mekanikoen bidez funtzionatzen du, eta fibrosia dagoen eta zein mailatakoa den zehaztea ahalbidetzen du. Gainera, gantzak duen presentziari buruzko informazioa ematen du; datu hori oso garrantzitsua da, gibeleko gaixotasun gantzduna gure inguruneko patologia ohikoenetako bat bihurtu baita.

Beste abantailetako bat behar adina aldiz errepika daitekeela da. Horri esker, espezialistek pazientearen bilakaera egiaztatu eta tratamenduen erantzuna baloratu dezakete, teknika inbaditzaileetara jo beharrik gabe.

Une historikoa hepatitisaren tratamendurako

Azken hamarkadako aurrerapen terapeutikoek guztiz eraldatu dute gaixotasun hauen pronostikoa.

C hepatitisaren kasuan, eragin zuzeneko egungo antibiralek pazienteen %95 baino gehiago sendatzea ahalbidetzen dute, iraupen laburreko eta efektu sekundario oso gutxiko ahozko tratamenduen bidez. Duela urte gutxi batzuk gibeleko konplikazio larriak eragin zitzakeen gaixotasun kronikoa zena, gaur egun behin betiko ezabatu daiteke kasu gehienetan.

B hepatitisak egoera desberdina du. Oraindik behin betiko sendabiderik ez dagoen arren, eskura dauden tratamenduekin birusaren erreplikazioa eraginkortasunez kontrolatzea, hantura murriztea eta gibeleko kaltearen progresioa saihestea lortzen da. Horri esker, paziente askok bizi-kalitate ona mantendu dezakete urteetan zehar.

Arenas doktorearentzat, mezua argia da: “Inoiz ez dugu izan hepatitisari aurre egiteko hainbeste tresna. Gaur egun prebenitu, goiz diagnostikatu, bere ondorioak kontrolatu eta kasu askotan sendatu ere egin dezakegu”.

Helburu posible bat: hepatitisa osasun publikoko arazo gisa ezabatze.

Osasunaren Mundu Erakundeak 2030a baino lehen hepatitis biralak osasun publikorako mehatxu gisa ezabatzeko helburua jarri du. Adituen ustez, lorgarria den helburua da, betiere prebentzioa, txertaketa, diagnostiko goiztiarra eta tratamendurako sarbidea sendotzen badira.

Policlínica Gipuzkoatik, herritarrei egiten zaien deia sinplea da: edozein zalantzaren aurrean, proba bat eskatzea. Odol-analisi batek urteak seinalerik eman gabe daramatzan infekzio bat detektatu dezake, eta kalte itzulezinak agertu baino lehen jardutea ahalbidetu.

Izan ere, hepatitisaren kasuan, diagnostikoa garaiz ezagutzeak gibeleko gaixotasun larri bat garatzearen edo bizitza osoan gibel osasuntsua mantentzearen arteko aldea eragin dezake.