Alberto Aldana, Policlínica Gipuzkoako pediatrak, jaioberriaren zaintzan ohikoak diren akats eta mito nagusiez ohartarazten du, eta bizitzako lehen hilabeteetan edoskitze naturalaren, txertaketaren eta lo seguruaren garrantzia azpimarratzen du.

Sare sozialetan osasunari buruzko informazioaren gorakadak, hazkuntzari lotutako mitoek eta lehen aldiz guraso diren askok “dena ondo egiteko” duten kezkak markatutako testuinguru honetan, pediatrek funtsezkora itzultzeko beharra azpimarratzen dute: informazio fidagarria, laguntza profesionala eta zentzuz jokatzeko gaitasuna.

Alberto Aldana, Policlínica Gipuzkoako pediatrak, argi laburbiltzen du: “Haur bat izatea, haztea eta heztea erronka bat da edonorentzat. Ezagutza handiagoa dugunontzat ere bai”. Bere kontsultan, egunero laguntzen die familiei jaiotzaren ondorengo lehen urratsetan, etapa bizia bezain erabakigarria baita.

Loa, lehen erronka handia

Lehen asteetan arazo ohikoenetako bat atsedena da. “Jaioberri batek arreta handia eskatzen du, eskaera handia du, eta horrek dedikazio handia dakar”, azaldu du Aldanak. Horregatik, erditu aurretik prestatzea funtsezkoa dela azpimarratzen du: “Aurkituko duzunaz jabetzen bazara, unea iristen denean errazagoa da ulertzea hori dela normala eta horretara egokitzea”.

Pediatrak gomendatzen du edoskitzeen arteko atsedenaldiak aprobetxatzea, ingurukoen laguntza eskatzea eta erantzukidetasuna sustatzea: “Aitak jaioberriaren zaintzan duen inplikazioa funtsezkoa da”.

Osasuna haurdunalditik bertatik eta profesionalengan konfiantza

Espezialistarentzat, hasiera ona jaiotza baino lehen hasten da. “Jaioberri osasuntsu bate haurdunaldiaren kontrol egoki batetik abiatzen da”, adierazi du, ginekologoen eta emaginen rola nabarmenduz. Erditu ondoren, gakoa osasun-gomendioak jarraitzea da: K bitamina, D bitamina eta txertaketa.

Azken puntu honi dagokionez, Aldana zorrotza da: “Badirudi txertoen aurkako mugimendua hazten ari dela, mundu mailan infekzio-prozesuak saihesteko irtenbide onenetako bat izan direnean”. Bere aholkua argia da: “Hazkuntza-prozesu osoan gidatuko zaituen konfiantzazko pediatra batez inguratu”.

Irauten duten mitoak… eta arriskutsuak izan daitezkeenak

Kontsultan oraindik ere oso errotuta dauden sinesmenak agertzen dira. Ohikoenetako bat: jaioberria kalera ez ateratzea. “Gezurra da”, argitu du medikuak. “Askoz arriskutsuagoa da gripe-sasoian etxean bisitak izatea, haurra aire librean paseatzea baino, pilaketarik gabe”.

Oinarri zientifikorik ez duten objektuez ere ohartarazten du, hala nola kolikoetarako erabiltzen diren lepokoak: “Erabat faltsua da, eta gainera itotzeko arriskua sortzen du”. Beste akats ohiko batzuk dira haurra egunero bainatzea —“astean bi edo hiru aldiz nahikoa da”— edo amaren dieta aldatzea gasen beldurrez: “Horrek ez du zentzurik”, salbu eta behi-esnearen proteinarekiko alergia kasu zehatzetan.

Edoskitze naturala: ordezkaezina den onura

Edoskitze naturala da, Aldanaren arabera, posible den elikagairik onena. “Ama bakoitzak bere haurrarentzat esklusiboa den esnea sortzen du, denborarekin eta baita edoskitze berean ere aldatzen dena”. Kalostrotik bertatik, bularreko esneak “lehen immunizazio” gisa jokatzen du.

Onurak askotarikoak dira: “Neurogarapena eta ikusmena hobetzen ditu, errefluxua, kolikoak eta idorreria murrizten ditu, eta amari ere onurak ekartzen dizkio, hala nola bularreko eta obulutegiko minbiziaren arriskua gutxitzea”. Horregatik ondorioztatzen du: “Ezingo du inoiz edoskitze artifizialak parekatu”.

Alerta-seinaleak eta etxeko prebentzioa

Pediatrak familiei noiz kontsultatu behar duten irakastearen garrantzia azpimarratzen du. Hilabete baino gutxiagoko haurretan sukarra alerta nagusietako bat da: “38 ºC-tik gorako sukarra duen jaioberri batek beti kontsulta eskatzen du”. Halaber, hartualdiak etengabe baztertzea, suminkortasunarekin lotutako oka edo egoera orokorreko aldaketak.

Etxean, neurri txikiek arrisku handiak murrizten dituzte: bisitak kontrolatzea, tabakismoa saihestea —“tabakoa arropan eta azalean itsatsita geratzen da”— eta lo seguruaren arauak betetzea. “Haurrak ahoz gora egin behar du lo, sehaskan panpinik edo objekturik gabe eta gehiegi estali gabe”, gogorarazi du.

Gainera, saihestu daitezkeen istripuez ohartarazten du: “Inoiz ez da jaioberria bakarrik utzi behar gainazal altu batean. Larrialdietan maiz ikusten ditugu aldatzeko mahaitik eroritako haurrak”. Eta ohe partekatuari dagokionez, honako hau adierazten du: “Onuragarria izan daiteke, baina inoiz ez alkohola, toxikoak edo lo egiteko botikak hartu badira”.

Lasaitasunez hazteko laguntza

Emozioz betetako bizi-une batean, Aldana doktorearen azken mezua lasaigarria da: informazio fidagarria, laguntza profesionala eta ebidentzian oinarritutako erabakiak. “Konplikazio asko neurri sinple eta ondo azalduen bidez saihestu daitezke”, ondorioztatu du.